Pomoc dla niepełnosprawnych
Uwaga! To jest archiwalna wersja serwisu.

Zapraszamy do nowego serwisu Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie na portalu rządowym.

Aktualności

09.08.2019

Toksyczne rośliny na Mazowszu

  • Na zdjęciu: Grafika pokazująca niebezpieczną roślinę.

Dochodzące do 3 metrów wysokości rośliny posiadające białe lub różowawe kwiaty podobne w budowie do kopru, oraz potężne liście  -  to cechy charakterystyczne bardzo toksycznych, niebezpiecznych i inwazyjnych roślin – Kaukaskich barszczy. Wywołują dotkliwe obrażenia układu oddechowego, oczu, zmiany skórne i wstrząs anafilaktyczny nawet bez bezpośredniego kontaktu z rośliną. Na terenie Mazowsza znajduje się przynajmniej 50 potwierdzonych miejsc, w których one rosną.

Barszcz Sosnowskiego i Barszcz Mantegazziego ze względu na bardzo duże podobieństwa w budowie i takie same właściwości inwazyjne oraz toksyczne obydwa gatunki często są traktowane łącznie i nazywane kaukaskimi barszczami.

Barszcze Kaukaskie są jednymi z największych roślin zielnych na świecie – podczas kwitnienia zazwyczaj osiągają ok. 3 m wysokości lub więcej. Rośliny posiadają białe lub różowawe kwiaty zebrane w parasolowatych baldachach (podobne do kopru, ale znacznie większe) o średnicy 30-80 cm, potężne liście (długość ok. 1,5 m) zebrane w rozety, bruzdowaną łodygę, rzadko owłosioną, pustą w środku, która u nasady osiąga średnicę ok. 5-12 cm. Należą one do inwazyjnych gatunków obcych i stanowią zagrożenie dla rodzimej flory. Wciąż wzrasta liczba miejsc na terenie Polski, w których one rosną.

Kaukaskie barszcze występują w każdym województwie na terenie całego kraju. Najczęściej są to tereny związane z byłą uprawą (PGR, ODR), a także otoczenia szlaków komunikacyjnych, cieki wodne,  skraje pól, łąk i lasów, ale także otoczenia zabudowy mieszkaniowej w miastach. Jedna roślina, dzięki produkcji kilkudziesięciu tysięcy zdolnych do kiełkowania nasion może rozpocząć inwazję w nowym miejscu. Rozprzestrzenianie i wprowadzanie kaukaskich barszczy do środowiska przyrodniczego jest zakazane prawem.  Bardzo istotne jest, że żadna z dotychczas znanych metod zwalczania tych roślin nie jest w 100 proc. skuteczna.

Dlaczego są niebezpieczne?

Sok kaukaskich barszczy zawiera związki chemiczne (psoraleny), które mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów. Związki te pod wpływem promieniowania słonecznego (UVA) mogą powodować zmiany skórne przypominające oparzenia (wysypkę, zaczerwienienie, opuchliznę, owrzodzenie itp.), a także obrażenia układu oddechowego, oczu, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Wspomniane objawy mogą pojawić się nawet po upływie 24-48 godzin od bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z barszczami. Skóra mająca kontakt z barszczami może pozostawać wrażliwa na działanie słońca przez długi czas. Na obrażenia narażone są nawet osoby, które nie miały bezpośredniego kontaktu z rośliną, a jedynie przebywały w jej sąsiedztwie (będąc poddanym ekspozycji substancji toksycznych zawartych w powietrzu). Toksyczności barszczy sprzyja wilgoć (również pot) i wysoka temperatura powietrza, a najwyższe stężenie związków toksycznych kaukaskie barszcze osiągają latem.

Środki ostrożności

Pamiętaj - zwalczaniem kaukaskich barszczy zajmują się wykwalifikowane jednostki. Przede wszystkim nie należy zrywać i dotykać kaukaskich barszczy oraz przedmiotów, które miały z nimi kontakt. Szkodliwe jest samo przebywanie w sąsiedztwie terenów zasiedlonych przez te rośliny. W razie konieczności przebywania w pobliżu barszczy trzeba chronić skórę przed promieniami UVA (okulary i kremy z filtrem, odzież z nienasiąkliwych tworzyw sztucznych zakrywającą skórę) oraz drogi oddechowe przed wziewaniem substancji toksycznych (maski ochronne). Bezwzględnie należy myć przedmioty i prać odzież, która miała kontakt z sokiem barszczy. Zwróć szczególną uwagę, aby nie przenieść nasion barszczy (np. na odzieży, w bieżnikach butów i opon, na karoserii samochodów, itd.) poza miejsce ich obecnego występowania.

Pierwsza pomoc

  • obficie przemyj wodą z mydłem (bądź samą wodą) wszystkie miejsca na ciele, które miały kontakt z roślinami lub były na niego narażone,
  • osłoń skórę przed działaniem promieni słonecznych na co najmniej 48 h, a jeżeli jest to niemożliwie, zastosuj krem z wysokim filtrem UV,
  • nie dotykaj zmienionych miejsc na skórze (z wysypką, opuchlizną itp.) – stosuj na nie chłodne okłady (np. z lodu),
  • jeżeli objawy są dokuczliwe lub nasilają się, koniecznie jak najszybciej skontaktuj się z dermatologiem lub lekarzem rodzinnym,  jeśli jesteś świadomy, że przebywałeś w pobliżu kaukaskich barszczy, powiedz o tym lekarzowi – może to przyspieszyć poprawną diagnozę i dobór leczenia,
  • nie stosuj środków farmakologicznych bez konsultacji lekarskiej – nieprawidłowo dobrane preparaty mogą tylko nasilić reakcje skórne,
  • w przypadku kontaktu oczu z sokiem roślin długo i intensywnie płucz je wodą, a następnie niezwłocznie skontaktuj się z okulistą,
  • w razie zaobserwowania nasilających się problemów z oddychaniem, niezwłocznie wezwij pogotowie ratunkowe.

Kaukaskie barszcze na Mazowszu

Według danych ekspertów z barszcz.edu.pl na terenie województwa mazowieckiego do 2016 r. znajdowało się 50 potwierdzonych miejsc, w których występują skupiska kaukaskich barszczy oraz 135 niezależnych zgłoszeń, które nie zostały dotychczas zweryfikowane w terenie.

Wytyczne do zwalczania

Wszystkie dotychczas znane metody zwalczania kaukaskich barszczy oraz zasady i zalecenia, jakie powinny im towarzyszyć zostały opisane w opracowanych na zlecenie GDOŚ i dostępnych na jej stronie internetowej „Wytycznych dotyczących zwalczania barszczu Sosnowskiego i barszczu Mantegazziego na terenie Polski”

 

Podziel / Share
09.08.2019, Ilość wejść: 452, Rejestr zmian
Zgłoś błąd Zapytaj

Komentarz (0)

Dodaj komentarz
  • Brak komentarzy

Newsletter

Najważniejsze informacje na temat pracy Wojewody i ważnych wydarzeń w województwie na Twój e-mail

Polityka prywatności

Aktualne projekty

do góry